large20116640504-full

Waar vind ik nog meer informatie over PANDAS?

 

Wetenschappelijke literatuur

Er wordt over Pandas inmiddels 20 jaar gepubliceerd. Hieronder de belangrijkste/meest recente literatuur, aangevuld met openbare bronnen. Helaas is deze voornamelijk engelstalig. Wikipedia-artikelen staan vermeld in de engelstalige versie, omdat deze doorgaans uitgebreider is.


Downloads

Flowchart voor PANS/Pandas

Pandas vragenlijst

Pandas fact sheet 2016

Hello from the other side: How Autoantibodies Circumvent the Blood–Brain Barrier in Autoimmune Encephalitis
Platt MP, Agalliu D and Cutforth , Frontiers in Immunology, April 21 2017

Overview Post-infectious Autoimmune Encephalitis, dr Finn Somnier/Staten Serum Institute - Denemarken - 2013

Overview Dopamine-related Autoimmune encephalitis, dr Finn Somnier/Staten Serum Institute - Denemarken - 2013

Nieuwsbericht AAP inzake PANS en Pandas van april 2017 (Vereniging van Amerikaanse kinderartsen)

 

Nieuwste research

Losing your nerves? Maybe it’s the antibodies. Betty Diamond, Patricio T. Huerta, Paola Mina-Osorio, Czeslawa Kowal, Bruce T. Volpe Nat Rev Immunol. Author manuscript; available in PMC 2009 Nov 26. Published in final edited form as: Nat Rev Immunol. 2009 Jun; 9(6): 449–456. doi: 10.1038/nri2529

Randomized, Controlled Trial of Intravenous Immunoglobulin for Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated With Streptococcal Infections. Williams, Kyle A. et al. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry , Volume 55 , Issue 10 , 860 - 867.e2

Microglial Dysregulation in OCD, Tourette Syndrome, and PANDAS. Luciana Frick et al. J Immunol Res. 2016; 2016: 8606057.
Adhesion and invasion of Streptococcus pyogenes into host cells and clinical relevance of intracellular streptococci. Rohde M, Cleary PP Editors. In: Ferretti JJ, Stevens DL, Fischetti VA, editors. Streptococcus pyogenes: Basic Biology to Clinical Manifestations [Internet]. Oklahoma City (OK): University of Oklahoma Health Sciences Center; 2016 Feb 10.

Post-Streptococcal Autoimmune Sequelae: Rheumatic Fever and Beyond. Cunningham MW. In: Ferretti JJ, Stevens DL, Fischetti VA, editors.Streptococcus pyogenes: Basic Biology to Clinical Manifestations [Internet]. Oklahoma City (OK): University of Oklahoma Health Sciences Center; 2016 Feb 10.

Complete Genome Sequence of emm4 Streptococcus pyogenes MEW427, a Throat Isolate from a Child Meeting Clinical Criteria for Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcus (PANDAS). Jacob KM1, Spilker T1, LiPuma JJ1, Dawid SR2, Watson ME Jr3. Genome Announc. 2016 Mar 17;4(2). pii: e00127-16. doi: 10.1128/genomeA.00127-16.

Staphylococcus aureus Colonization Modulates Tic Expression and the Host Immune Response in a Girl with Tourette Syndrome. Eftimiadi C et al. Front Psychiatry. 2016 Mar 14;7:31. doi: 10.3389/fpsyt.2016.00031. eCollection 2016.

Rapid Eye Movement Sleep Abnormalities in Children with Pediatric Acute-Onset Neuropsychiatric Syndrome (PANS).
Gaughan T et al J Clin Sleep Med. 2016 Jul 15;12(7):1027-32.

Group A Streptococcus intranasal infection promotes CNS infiltration by streptococcal-specific Th17 cells.
T. Dileepan et al, J Clin Invest. 2016 Jan 4;126(1):303-17.

CNS autoimmune disease after Streptococcus pyogenes infections: animal models, cellular mechanisms and genetic factors. Cutforth T1, DeMille MM2, Agalliu I3, Agalliu D. Future Neurol. 2016 Dec;11(1):63-76.

Disordered eating and food restrictions in children with PANDAS/PANS. Toufexis MD, J Child Adolesc Psychopharmacol. 2015 Feb;25(1):48-56. doi: 10.1089/cap.2014.0063. Epub 2014 Oct 20.

Clinical Evaluation of Youth with Pediatric Acute-Onset Neuropsychiatric Syndrome (PANS):  Recommendations from 2013 PANS Consensus Conference  K. Chang et al, Journal of Child and Adolescent Psychopharmacology, e-pub vooruitlopend op themanummer over PANS/Pandas, dat verschijnt in jan/febr. 2015.

Pediatric Acute-Onset Neuropsychiatric Syndrome. Murphy TK1, Gerardi DM2, Leckman JF3. Psychiatr Clin North Am. 2014 Sep;37(3):353-374. doi: 10.1016/j.psc.2014.06.001.

Evaluation of Basal Ganglia and Thalamic Inflammation in Children With Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated With Streptococcal Infection and Tourette Syndrome: A Positron Emission Tomographic (PET) Study Using 11C-[R]-PK11195. Kumar A, Williams MT, Chugani HT. J Child Neurol. 2014 Aug 12. pii: 0883073814543303.

Dopamine receptor autoantibodies correlate with symptoms in Sydenham's chorea.
Ben-Pazi H et al. PLoS One. 2013 Sep 20;8(9):e73516. doi: 10.1371/journal.pone.0073516. eCollection 2013.

Anti-basal ganglia antibody. [Article in Japanese] Hayashi M. Brain Nerve. 2013 Apr;65(4):377-84.

Brain human monoclonal autoantibody from sydenham chorea targets dopaminergic neurons in transgenic mice and signals dopamine D2 receptor: implications in human disease Cox CJ, Sharma M, Leckman JF, Zuccolo J, Zuccolo A, Kovoor A, Swedo SE, Cunningham MW. J Immunol. 2013 Dec 1;191(11):5524-41. doi: 10.4049/jimmunol.1102592. Epub 2013 Nov 1

Dopamine receptor autoantibodies correlate with symptoms in Sydenham's chorea
Ben-Pazi H et al PLoS One. 2013 Sep 20;8(9):e73516. doi: 10.1371/journal.pone.0073516. eCollection 2013.

Neuroinflammation and psychiatric illness Najjar S, Pearlman DM, Alper K, Najjar A, Devinsky O., J Neuroinflammation. 2013 Apr 1;10:43. doi: 10.1186/1742-2094-10-43

Behavioral, pharmacological, and immunological abnormalities after streptococcal exposure: a novel rat model of Sydenham chorea and related neuropsychiatric disorders Brimberg L, Benhar I, Mascaro-Blanco A, Alvarez K, Lotan D, Winter C, Klein J, Moses AE, Somnier FE, Leckman JF, Swedo SE, Cunningham MW, Joel D., Neuropsychopharmacology. 2012 Aug;37(9):2076-87

Clavulanic acid increases dopamine release in neuronal cells through a mechanism involving enhanced vesicle trafficking. Kost GC1, Selvaraj S, Lee YB, Kim DJ, Ahn CH, Singh BB, Neurosci Lett. 2011 Oct 24;504(2):170-5. doi: 10.1016/j.neulet.2011.09.032. Epub 2011 Sep 21.


Eerste verkenning van Pandas als concept

Speculations on antineuronal antibody-mediated neuropsychiatric disorders of childhood Swedo et al, Pediatrics, 1994 en Pandas: Clinical description of the first 50 cases Swedo et al., American Journal of Psychiatry, 1998


Over het klinisch beeld van Pandas

Comparison of Clinical Characteristics between Pandas and Childhood OCD Bernstein et al. 2010

Clinical factors associated with Pandas 2011, Murphy et al. 2011

What every psychiatrist should know about Pandas, Moretti et al. 2008

De website van kinderarts en Pandas-expert dr M. Kovacevic www,webpediatrics.com

Recente inzending van een video Pandas Awareness, hierin vertellen ouders over hun kind met Pandas. Wat opvalt is hoe verschillend Pandas zich kan manifesteren in kinderen.


Over maatregelen met het oog op ernstige complicaties van groep A streptokokkeninfecties in het kader van jeugdbeleid

Profylaxe van beta-hemolytische streptokokken van groep A in het kader van de jeugdgezondheidszorg, voorbereiding voor een Protocol voor Centra voor Leerlingbegeleiding, promotie E. de Wasch, KU Leuven


Over Pandas als research-strategie en onderdeel van een bredere klinische entiteit

From Research Subgroup to Clinical Syndrome: Modifying the PANDAS
Criteria to Describe PANS (Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric
Syndrome)
, Swedo et al. 2012


Pandas afgezet tegen de Ziekte van Lyme

Lyme disease and pediatric autoimmune neuropsychiatric disorders associated with streptococcal infections (PANDAS): an overview Rhee H, Cameron DJ Int J Gen Med. 2012;5:163-74. Epub 2012 Feb 22


Pandas en/of Autisme

Acute symptom changes, is it Pandas?, Smith, Scott M. (autisme expert) presentatie, 2012


Over tics en OCD

http://en.wikipedia.org/wiki/Tic_disorder

http://en.wikipedia.org/wiki/Obsessive-compulsive_disorder

OCD and tic-disorders, where are we now

Treatment of Pediatric OCD: a review, Mancuso et al. 2010


Over slaapproblemen

Merck Manual, 2nd Home ed. 2003, chapter 81


Over choreïforme bewegingen

The pediatric autoimmune neuropsychiatric disorders associated with streptococcal infection (PANDAS) subgroup: separating fact from fiction Swedo et al. 2003


Over (bewijs voor) streptococceninfecties

Multicenter clinical evaluation of the illumigene Group-A Streptococcus DNA Amplification Assay for the detection of Group A Streptococcus from Pharyngeal Swabs Andersen et al. 2013
Streptokokken serologie
http://en.wikipedia.org/wiki/Titer


Over preventie van streptokokkeninfecties

Profylaxe van GABHS in de jeugdgezondheidszorg, E. de Wasch 2001


Over de immunologische aspecten

The Immunobiology of Tourette’s Disorder, Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated
with Streptococcus, and Related Disorders: A Way Forward
Murphy et al. 2010

Merck Manual, 2nd Home ed. 2003, chapter 183


Over basale ganglia

http://en.wikipedia.org/wiki/Basal_ganglia


Over de bloed-brein-barrière

Merck Manual, 2nd Home ed. 2003, chapter 76


Over het autonome zenuwstelsel

http://en.wikipedia.org/wiki/Central_nervous_system


Over antistoffen en 'streptococcal mimicry'

Streptococcal mimicry and antibody-mediated cell signaling in the pathogenesis of Sydenham's chorea Kirvan et al. 2006

Antibody-mediated neuronal cell signaling in behavior and
movement disorders
, Kirvan et al. 2006

en: http://en.wikipedia.org/wiki/Molecular_mimicry
 

Over varianten, waaronder 'chronische', Pandas

Neuropsychiatric Disorders Associated With Streptococcal Infection: Sydenham Chorea, PANDAS, and PANDAS Variants, Pavone et al. 2006


Over Pandasklachten opgeroepen in muizen

Passive transfer of streptococcus-induced antibodies reproduces behavioral disturbances in a mouse model of pediatric autoimmune neuropsychiatric disorders associated with streptococcal infection, Yaddanapudi et al. 2009


Over (de effectiviteit van) (beta-lactam) antibiotica in het algemeen en in relatie tot de behandeling van acute vs chronische Pandas

Antibiotic Prophylaxis with Azithromycin or Penicillin for Childhood-Onset Pneuropsychiatric Disorders Snider et al. 2004

Beta-lactam antibiotics offer neuroprotection by increasing glutamate transporter expression Rothstein et al. 2005

Suspect PANDAS in children with acute neuropsychiatric symptoms. Infection behind the disease - long-term antibiotic therapy should be considered. [Article in Swedish] Bejerot S et al. 2013

Clavulanic acid inhibits MPP⁺-induced ROS generation and subsequent loss of dopaminergic cells, Kost GC et al. Brain Res. 2012 Aug 21;1469:129-35. doi: 10.1016/j.brainres.2012.06.005. Epub 2012 Jun 29

Clavulanic acid increases dopamine release in neuronal cells through a mechanism involving enhanced vesicle trafficking. Kost GC et al Neurosci Lett. 2011 Oct 24;504(2):170-5. doi: 10.1016/j.neulet.2011.09.032. Epub 2011 Sep 21

Clavulanic acid protects neurons in pharmacological models of neurodegenerative diseases, Youngbuhm Huh et al. Drug Development Research Vol., Issue 6, pages 351–357, September 2010

Clavulanic acid: a competitive inhibitor of beta-lactamases with novel anxiolytic-like activity and minimal side effects. Kim DJ et al Pharmacol Biochem Behav. 2009 Aug;93(2):112-20. doi: 10.1016/j.pbb.2009.04.013. Epub 2009 Apr 24.


Evaluation of Post-streptococcal Illness Hahn et al. 2008

Advies Am. Academy of Pediatrics Journal, advies om langdurig antibiotica te verstrekken bij Acute Reumatische Koorts (ARF) 2010

Immunology of Tourettes, Pediatric Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcus and Associated Disorders:  A Way Forward Murphy et al. 2010


Over (de effectiviteit van) Plasmaferese iha en IVIG bij chronische Pandas

Therapeutic plasma exchange and intravenous immunoglobulin for
obsessive-compulsive disorder and tic disorders in childhood

Perlmutter et al. 1999

Immunology of Tourettes, Pediatric Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcus and Associated Disorders:  A Way Forward Murphy et al. 2010

De website van het NIMH

http://en.wikipedia.org/wiki/Plasmapheresis

http://en.wikipedia.org/wiki/Intravenous_immunoglobulin


Over de effectiviteit van CGT bij Pandasgerelateerde OCD

Cognitive-behavioral therapy for PANDAS-related obsessive-compulsive disorder: findings from a preliminary waitlist controlled open trial Storch et al. 2006
CBT for PANS/PANDAS, presentatie tijdens IOCD conferentie 2012 van Eric A. Storch, Ph.D., University of South Florida


Overig

Microglia produce and hydrolyze palmitoylethanolamide. Muccioli GG1, Stella N. Neuropharmacology. 2008 Jan;54(1):16-22. Epub 2007 Jun 2.
 

Tegengeluiden

Serum autoantibodies do not differentiate PANDAS and Tourette syndrome from controls, Singer et al 2005 Neurology

Tic disorders: neural circuits, neurochemistry, and neuroimmunology Singer et al 2006 JCN

Serum autoantibodies measured by immunofluorescence confirm a failure to differentiate PANDAS and Tourette syndrome from controls Morris et al 2009 JNS

The PANDAS hypothesis: losing its bite? Kurlan 2004 Mov. Disorders

Streptococcal upper respiratory tract infections and exacerbations of tic and obsessive-compulsive symptoms: a prospective longitudinal study Leckman et al 2011 JAACAP. Maar let op! De resultaten van deze studie dienen zeer voorzichtig te worden geïnterpreteerd. Getuige het artikel van journalist Neil Swidey meent de hoofdauteur inmiddels dat de studie weliswaar technisch accuraat is, maar het grote plaatje mist.

Moving from Pandas to CANS, Singer et al. J Pediatr 2012;160:725-31
N.b. dit artikel is aangevuld met een verklaring omtrent 'Omission of Conflicts of Interests'

Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcal Infections (PANDAS): An Evolving Concept Macerollo A, Martino D Tremor Other Hyperkinet Mov (N Y). 2013 Sep 25;3. pii: tre-03-167-4158-7. eCollection 2013

Anti-streptococcal, tubulin, and dopamine receptor 2 antibodies in children with PANDAS and Tourette syndrome: single-point and longitudinal assessments Morris-Berry CM, Pollard M, Gao S, Thompson C; Tourette Syndrome Study Group, Singer HS. J Neuroimmunol. 2013 Nov 15;264(1-2):106-13. doi: 10.1016/j.jneuroim.2013.09.010. Epub 2013 Sep 18


Over Tourette

TouretteNet

www.tourette.startpagina.nl


Overige vindplaatsen van relevante informatie

De website van het Pandas Network, www.pandasnetwork.org, bevat veel informatie die bijeen werd gebracht door ouders. Toen in 2007 zowel aan de west- als aan de oostkust van de Verenigde Staten tientallen kinderen ziek werden, organiseerde een aantal ouders zich. Zij zetten een website op, richtten een database in en begonnen een lobby om de medische wereld bewust te maken van de noodzaak om verder onderzoek te doen naar Pandas en intussen de kinderen die het treft te helpen. Pandas Network houdt zich ook met fondsenwerving bezig.


Verder zijn er diverse artsen/Pandas-experts, die via hun website of via radio-  en tv-optredens, lezingen of videospotjes informatie verstrekken. Bijvoorbeeld die van dr M. Kovacevic, een zeer ervaren kinderarts en de clinicus die waarschijnlijk de meeste kinderen met Pandas gezien heeft, www.webpediatrics.com. En dr Susan Swedo, de arts-onderzoeker die begin jaren '90 met het concept Pandas op de proppen kwam, verzorgde in 2010 een lezing voor een publiek van autisme experts, die terug te kijken is via de website van het Mind Institute (Universiteit van Davis).


De website van het NIMH, het National Institute of Mental Health, wordt veel geraadpleegd door artsen, maar gold voorheen als onvolledig. Inmiddels is een update verschenen.


De website van Moleculera Labs bevat een verkorte introductie tot PANS/Pandas.


Informatie over speciale voorzieningen voor in het onderwijs waarop door Pandaskinderen mogelijk een beroep kan worden gedaan: naar de website van het UWV.


De NYSOTA (New York State Occupational Therapy Association), bezigheidstherapeuten, doet  nuttige, praktische aanbevelingen voor de omgang met kinderen die aan Pandas lijden.


De Internationale OCD stichting (IOCD) heeft recent een advies uitgebracht: Sudden and Severe Onset OCD - Practical Advise for Practitioners and Parents.